Home / Văn mẫu / Văn mẫu lớp 11 mới nhất / Phân tích bài thơ Bài Ca Ngất Ngưởng của Nguyễn Công Trứ

Phân tích bài thơ Bài Ca Ngất Ngưởng của Nguyễn Công Trứ

Đề bài: Phân tích bài thơ Bài Ca Ngất Ngưởng của Nguyễn Công Trứ

Bài làm

Nguyễn Công Trứ được biết đến chính là nhà thơ lớn của dân tộc ta trong nửa đầu thế kỉ XIX. Nhà thơ Nguyễn Công Trứ có tài năng văn chương lỗi lạc, ông cũng lại có tài kinh bang tế thế, lưu danh sử sách. Nhắc đến Nguyễn Công Trứ không thể không nhắc đến “Bài ca ngất ngưởng”. Được viết theo thể hát nói giúp cho giọng điệu trầm bổng, réo rắt có lúc khoan thai, lúc hào hùng khi được đọc lên nghe rất thú vị biết bao nhiêu.

Bài thơ “Bài ca ngất ngưởng” như cũng lại được vang lên như một lời tự thuật vể cuộc đời. Thông qua đó ông Hi Văn tự hào vể tài năng, đức độ và công danh của mình và dường như bài thơ cũng đã lại biểu lộ một cá tính, một phong cách sống tài tử, phóng khoáng ở đời. Sử dụng từ “Ngất ngưởng” được dùng ở đây có nghĩa là không vững, ở chỗ cheo leo dễ đổ, dễ rơi, thế nhưng trong bài thơ này nên hiểu giống như một bài ca được ngân vang lên thành điệu tâm hồn với tất cả niềm tự hào và sự say sưa hiếm thấy có trong thơ ca.

Ngay ở khổ đầu cất cao một tiếng nói, như chính là một lời tuyên ngôn của đấng nam nhi, đấng tài trai. Có thể thấy được nó cũng rất trang trọng và hào hùng biết bao nhiêu:

Vũ trụ nội mạc phi phận sự

Ý của câu thơ trên như cũng nói rằng mọi việc trong vũ trụ chằng có việc nào không là phận sự của ta cả. Hay đây cũng chính là một cách nói phủ định để khẳng đinh tâm thế của một nhà nho chân chính. Tất cả những việc trong vũ trụ cũng thuộc chức phận của ta như nói đến mối nợ tang bồng khi sống trong trời đất.

Ông Hi Văn tài bộ đã vào lồng

Có thể nhận thấy được Hi Văn là biệt hiệu của Nguyễn Công Trứ còn “Tài bộ” có nghĩa chính là tài năng lớn, nhiều tài năng. Câu thơ như khiến cho người đọc có thể hiểu theo nhiều nghĩa khác nhay đó là vào khuôn phép trái hẳn với tài đội trời chân đạp đất của ông. Thêm một cách hiểu khác đó chính là phải có công danh khi sống trong trời đất.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Giải đi sớm (Tảo giải) của Hồ Chí Minh

Chí làm trai nam bắc tây đông,

Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể

Ông Hi Văn được biết đến cũng chính là một người có thực tài và thực danh. Học hành thi cử thì ông dám thí thố với thiên hạ rằng “Cái nợ cẩm thư phải trả xong”. Khi đứng trên đỉnh cao của sự tham vọng thì ông như cũng đã “ngất ngưởng”, thông qua đây người đọc nhận thấy được một cốt cách phí thường, một chí khí vô cùng mạnh mẽ biết bao nhiêu:

Khi Thủ khoa! khi Tham tán! khi Tổng đốc Đông,

Gồm thao lược! đã nên tay! ngất ngưởng

Người đọc như cũng lại cảm nhận được chính bốn câu tiếp theo (khổ giữa), ý thơ mở rộng hơn rất nhiều. Tác giả Nguyễn Công Trứ dường như cũng thật tự hào, khẳng định mình là một con người và cũng chính là một kẻ sĩ có tài kinh bang tế thế. Trong thời loạn thì xông pha trận mạc luôn luôn giữ trọng trách trước ba quân

Đô môn giải tổ chi niên,

Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưởng

Còn khi trở lại đời thường, cụ Thượng Trứ dường như cũng đã lại hành động một cách ngược đời. Và điều này hình như để giễu đời với tất cả sự ngất ngưởng. Có thể nhận thấy được chính vị đại quan thuở nào đó là “ngựa ngựa xe xe” nay chỉ cưỡi bò vàng và hơn thế ông lại cho bò đeo đạc ngựa. Lúc này thì cả người và bò vàng đều ngất ngưởng và nó như chính là một sự thách đố với “miệng thế”. Chính vì thế mà cho đến nay dân gian vẫn cười và truyền tụng bài thơ đề vào chiếc mo cau của ông Hi Văn thuở nào thông qua những câu nói:

Xuống ngựa, lên xe, nọ tưởng nhàn.

Lợm mùi giáng chức với thăng quan.

Điền viên dạo chiếc xe bò cái,

Sẵn tấm mo che miệng thế gian.

Phân tích bài thơ Bài Ca Ngất Ngưởng

Tiếp đến cũng chính là tám câu tiếp theo trong chính hai khổ dôi nói lên một cách sống ngất ngưởng. Trước đây cũng chính là một vị đại thần, một danh tướng – “tay kiếm cung” và mà nay sống cuộc đời hiền lành, bình dị biết bao nhiêu. Khi đi vãn cảnh chùa và thăm thú những danh lam thắng cảnh:

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Từ Ấy của Tố Hữu

Kìa núi nọ phau phau mây trắng,

Tay kiếm cung mà nên dạng từ bi.

Gót tiên theo đủng đỉnh một đôi dì.

Bụt cũng nực cười ông ngất ngưởng…

Có thể thấy được thông qua câu thơ này dường như cũng lại đã sống hết mình và chơi cũng hết mình. Thế rồi chính “Bụt cũng nực cười ông ngất ngưởng” là một tứ thơ độc đáo và gây được rất nhiều ấn tượng. Có thể thấy được cũng chính hai câu thơ tự trào gợi ít nhiều hóm hỉnh. Lúc này đây bụt cười, hay thiên hạ cười? Hay ông Hi Văn tự cười mình cũng không biết nữa? Khi mà đã thoát vòng danh lợi rồi, thì chuyện “được, mất” lúc này đây cũng có xá gì đâu, đó là lẽ đời, như tích “Thất mã tái ông”. Khi mà có bản lĩnh, có tự tin về tài đức của mình mới có thái độ phủ định mà cũng đã lại dám sống vượt lên trên mọi thế tục. Nhà thơ Nguyễn Công Trứ là một nhà nho đã được đào luyện nơi cửa Khổng sân Trình, và đây cũng chính một vị đại quan của triều Nguyễn thì mới thấy được một phần nào cá tính cốt cách khác đời. Hơn hết đó cũng chính là một nhân cách khác đời, rất phóng túng, phong tình và cũng vô cùng tài tình hiếm thấy của ông. Nguyễn Công Trứ như không quan tâm đến chuyện “được, mất”, ở ông như cũng đã lại bỏ ngoài tai mọi lời thị phi, khen chê, ông dường như cũng đã sống một cách nhi nhiên, hổn nhiên, vô cùng thảnh thơi, vui thú. Với tư thế tuy ngất ngưởng mà trong sạch, thanh cao. Đây là hai câu thơ tuyệt hay và vô cùng đặc sắc trong “Bài ca ngất ngưởng”:

Khi ca/ khi tửu/ khi cắc/ khi tùng/

Không Phật/ không Tiên/ không vướng tục

Nhà thơ cũng đã sử dụng cách ngắt nhịp 2, nghệ thuật hoà thanh, lối nhấn, lối diễn tả trùng điệp dường như cũng đã tạo cho câu thơ phong phú về nhạc điệu, biểu lộ một phong thái ung dung, mội phong thái yêu đời, ham sống, thanh cao chẳng vướng chút bụi trần.

Xem thêm:  Nghị luận xã hội về ý chí nghị lực của con người- Văn 11

“Chẳng Trái, Nhạc cũng vào phường Hàn, Phú,

Nghĩa vua, tôi cho vẹn đạo sơ chung,

Trong triều ai ngất ngưởng như ông!”

Nguyễn Công Trứ lúc này đây dường như cũng lại thật tự hào khẳng định mình là một danh thần thuỷ chung, trọn vẹn và mang được “nghĩa vua tôi”. Ông đã viết trong bài “Nợ tang bồng” thể hiện trong câu:

“Chí tang bồng hẹn với giang san

Đường trung hiếu, chữ quân thân là gánh vác”.

Tài năng, công danh mà Nguyễn Công Trứ để lại cho đất nước và nhân dân có kém gì Trái Tuân, Nhạc Phi, Hàn Kỳ, Phú Bật – những anh tài đời Hán, đời Tống bên Trung Quốc. Hai so sánh gần xa, trong ngoài, phương Bắc và phương Nam, tác giả đã kết thúc bài hát nói bằng một tiếng “ông” đĩnh đạc, hào hùng: “Trong triều ai ngất ngưởng như ông!”. Cái bản ngã phi thường của nhà thơ đã được phô bày cực độ.

Tựu chung lại thì chính với Nguyễn Công Trứ, thì phải có thực tài, thực danh, phải “vẹn đạo vua tôi” thì lúc này đây cũng mới trở thành “tay ngất ngưởng”. Nguyễn Công Trứ như cũng ngất ngưởng và thể hiện được bản chất tài hoa tài tử không vướng tục. Thông qua “Bài ca ngất ngưởng” này thì thể thơ hát nói của Nguyễn Công Trứ đạt đến đỉnh cao nghệ thuật vừa thể hiện được tài năng cũng như những thông điệp, phong cách sống của nhà thơ.

Từ khóa tìm kiếm:

  • phan tich bai ca ngat nguong
  • bài hát nói của nguyễn công trứ
  • LỜI BÀI HÁT NÓI CỦA NGUYỄN CÔNG TRỨ
  • phân tích bài ca ngấy ngưởng
  • phan tich bai tho bai ca ngat nguong
  • đề bài ca ngất ngưởng

Check Also

thuvienbaitap img - Cảm nhận 13 câu thơ đầu bài Vội Vàng của Xuân Diệu

Cảm nhận 13 câu thơ đầu bài Vội Vàng của Xuân Diệu

Đề bài: Cảm nhận 13 câu thơ đầu bài "Vội vàng" của Xuân Diệu. Bài …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *