Home / Văn mẫu / Văn mẫu lớp 7 mới nhất / Phân tích bài thơ Bánh trôi nước

Phân tích bài thơ Bánh trôi nước

Đề bài: Phân tích bài thơ bánh trôi nước

Bài làm

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son”

Những chiếc bánh trôi nước mộc mạc giản đơn nhưng qua những quan sát, nhìn nhận của Hồ Xuân Hương mà bài thơ nổi tiếng bao thế hệ "Bánh trôi nước" đã ra đời,  bài thơ nói lên sự chịu đựng, gánh lấy quan niệm sai trái trọng nam khinh nữ của người phụ nữ lúc bấy giờ. Bài thơ chỉ có những vốn từ đơn giản thân thuộc mà chất chứa biết bao nhiêu tình cảm sâu sắc vô cùng

“Thân em vừa trắng lại vừa tròn”

Câu 1 có 2 tiểu đối: “Thân em vừa trắng” – “lại vừa tròn”, gợi tả chiếc bánh trông dã thấy rất ngon lành, thanh khiết, chiếc bánh dân đã bình dị đáng yêu, hàm ẩn sự duyên dáng, trinh trắng, vẻ đẹp xinh xắn của người thiếu nữ Việt Nam. Hai tiếng “Thân em” không chỉ nhân hoá chiếc bánh trôi nước, thể hiẹn một cách nói đậm đà màu sắc dân gian. Trong ca dao xưa, hình ảnh người phụ nữ "Thân em” cũng được nhắc đến rất nhiều. Hai tiếng "thân em" có một chút gì dễ khiến cho người ta liên tưởng đến những tiếng hát than thân xưa:

"Thân em như hạt mưa sa,
Hạt vào đài các, hạt ra ruộng cày"

Xem thêm:  Giải thích câu tục ngữ Có công mài sắt có ngày nên kim

"Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai"

phan tich bai tho banh troi nuoc - Phân tích bài thơ Bánh trôi nước
Phân tích bài thơ Bánh trôi nước

Trong bài thơ, Hồ Xuân Hương không có chút tứ thơ nào liên quan đến ca dao than thân nhưng qua hình tượng chiếc bánh, thân phận người phụ nữ được bà đại diện nói lên tiếng nói trực diện hơn. Đó mới đúng chất Hồ Xuân Hương. Lời thơ cũng mạnh mẽ mà không chút khẩu khí ủy mị như trong ca dao. Ngôn ngữ thơ của Hồ Xuân Hương mang cá tính đặc biệt, rất cá tính, mang đậm phong vị cá nhân, một cái “tôi” vừa tha thiết vừa ngạo nghễ, vừa đằm thắm lại vừa kiêu bạc. Câu thơ tiếp theo là một lời kể khổ, nói đúng hơn là trình bày một hoàn cảnh:

Bảy nổi ba chìm với nước non

Bảy nổi ba chìm thể hiện tầm thế của người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa. Mặc nhiên từ thưở sinh ra họ đã chịu sự bất công, bình đẳng giới là một điều quá xa vời với họ, nhất là những người phụ nữ đã lấy chông, những thành kiến "tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử" đeo đẳng định hướng cho số phận họ cả một đời.

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Câu thứ 3 với cách sử dụng ngôn ngữ tương phản rất rõ rệt: “rắn” với “nát”, nghĩa đen là bánh ngon hay bánh không ngon; nghĩa bóng là hạnh phúc hay bất hạnh, đều tuỳ thuộc vào “tay kẻ nặn”, vào người cha, người chồng… vào lễ giáo phong kiến, vào số phận. Thành ngữ “bảy nổi ba chìm” được vận dụng tài tình nhằm gợi tả số phận người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến trọng nam khinh nữ xưa, người phụ nữ bị thiệt thòi đủ đường

Xem thêm:  Tả cảnh chợ hoa mai ngày Tết.

Câu 4 kết thúc một cách đột ngột nhưng chắc chắn, khẳng định một tâm thế. 

“Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn, 

Mà em vẫn giữ tấm lòng son” 

. “Tấm lòng son” tượng trưng cho phẩm chất sắt son thuỷ chung, chịu thương chịu khó của người phụ nữ Việt Nam trong cuộc đời. Câu thơ thể hiện niềm tự hào và biểu lộ khá đậm tính cách Xuân Hương. Bài thơ nói về bánh trôi nước, một món ăn dân tộc bằng một thứ ngôn ngữ bình dị, dân gian. Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đã được Việt hóa hoàn toàn. Thơ hàm súc đa nghĩa giàu bản sắc Xuân Hương. Bài thơ biểu lộ niềm cảm thông và tự hào đối với số phận, thân phận và phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam, nó có giá trị nhân bản đặc sắc.

Bài thơ nói về người phụ nữ Việt Nam thời xưa qua hình ảnh bánh trôi nước – một món ăn dân tộc bằng một thứ ngôn ngữ bình dị, dân gian. Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đã được Việt hóa hoàn toàn. Thơ hàm súc đa nghĩa giàu bàn sắc Xuân Hương. Bài thơ biểu lộ niềm thông cảm và tự hào đối với số phận, thân phận và của người phụ nữ Việt Nam nó có gái trị nhân bản đặc sắc. Nữ sĩ viết với tất cả lòng yêu mến, tự hào bản sắc nền văn hóa Việt.

Lưu Nguyễn

Xem thêm:  Kể lại nội dung bài Bài ca nhà tranh bị gió thu phá của Đỗ Phủ bằng văn xuôi biểu cảm

Check Also

nu sinh dac lak noi t91 4951610 310x165 - Kể về một người bạn thân của em với những kỉ niệm sâu sắc khó quên

Kể về một người bạn thân của em với những kỉ niệm sâu sắc khó quên

Đề bài: Kể về một người bạn thân của em với những kỉ niệm sâu …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *